Алматыдан жоғары оқу орындары мен өнеркәсіп кәсіпорындарының бір бөлігін көшіру идеясы бірнеше жылдан бері талқыланып келеді, деп хабарлайды «24KZ».
Qazaq Expert Club құрылыс саласындағы сарапшысы Диляра Сейтнұрованың айтуынша, алғашында әңгіме Қонаев қаласы туралы болса, қазір назар Алатау жаңа қаласы мен Үлкен Алматы айналма автомобиль жолы (БАКАД) бойындағы шамамен 500 гектар аумақты қамтитын ғылым қалашығы жобасына ауысты.
2026 жылдың наурыз айында Парламент Алатаудың ерекше мәртебесі туралы заңды бірінші оқылымда мақұлдады. Сонымен қатар Алматының 2040 жылға дейінгі Бас жоспарына түзетулер енгізу жұмыстары жалғасуда. Құжатта өнеркәсіп нысандарының бір бөлігін қала маңына көшіру және қала сыртында жаңа университет кампустарын салу қарастырылған.
«Алматыгенплан» ҒЗИ бас директоры Асхат Садуовтың айтуынша, AlmaU, КБТУ және Satbayev University секілді бірқатар жоғары оқу орындарымен ықтимал көшу мәселесі бойынша келіссөздер жүргізіліп жатыр.
Әзірге бұл қабылданған шешім емес, тек даму сценарийі ретінде қарастырылуда. Алайда жылжымайтын мүлік нарығы көбіне нақты құрылыс басталмай тұрып-ақ күтулерге жауап береді.
Ірі университет – бұл тек оқу корпустары ғана емес. Бұл мыңдаған студент, оқытушы және қызметкер. Олармен бірге жалдамалы тұрғын үйге, кафе, дүкендер мен түрлі сервистерге тұрақты сұраныс қалыптасады.
Алматының көптеген аудандарында жалдамалы тұрғын үй нарығын ондаған жыл бойы дәл университеттер қалыптастырды. Бөлмелер, студиялар мен шағын пәтерлердің басым бөлігі студенттерге жалға беру мақсатында сатып алынды.
Егер жоғары оқу орындарының бір бөлігі шынымен Алатауға көшсе, ең алдымен студенттік жалдау сегменті әсерді сезінеді. Қазіргі кампустар маңындағы тұрғын үйге сұраныс біртіндеп төмендеуі мүмкін.
Бұл бағаның күрт құлдырауын білдірмейді. Алайда инвесторлар бүгіннен бастап объектілерді тек ағымдағы табыстылық тұрғысынан ғана емес, алдағы бес-он жылдағы ықтимал өзгерістерді де ескере отырып бағалауы керек.
Құрылыс компанияларына қатысты айтсақ, жоғары оқу орындары мен өнеркәсіп кәсіпорындарының көпшілігі қаладағы қалыптасқан аудандарда, дайын инженерлік және көлік инфрақұрылымы бар ірі жер телімдерінде орналасқан.
Егер мұндай аумақтар босай бастаса, олар Алматыдағы ең ірі редевелопмент алаңдарының біріне айналуы мүмкін.
Халық қалада қала береді, ал босаған аумақтар жаңа функцияларға ие болуы ықтимал: тұрғын үй кешендері, бизнес-орталықтар, қоғамдық кеңістіктер, креативті кластерлер немесе көпфункционалды кешендер.
Сондықтан жоғары оқу орындары мен кәсіпорындарды көшірудің өзі Алматының жаңа даму кезеңіне серпін беруі мүмкін.
Сонымен қатар Алатаудағы жылжымайтын мүлікке сұраныс бірден өседі деп күтуге әлі ерте. Жаңа қала Алматыдан шамамен 50 шақырым қашықтықта орналасқан. Толыққанды тұрғын үй нарығын қалыптастыру үшін кампустар мен әкімшілік ғимараттарды салу жеткіліксіз.
Оған жұмыс орындары, көлік қолжетімділігі, мектептер, емханалар, инженерлік инфрақұрылым және сапалы қалалық орта қажет.
Алатаудағы тұрақты тұрғын үй сұранысы білім беру мекемелерімен қатар өндіріс орындары, сервистік сектор және тұрақты тұрғындар келген кезде ғана қалыптаса алады.
Жалпы алғанда, жобаның ауқымы үлкен болғанымен, қысқа мерзімді кезеңде оның жылжымайтын мүлік нарығына әсері шектеулі болады.
2026 жылдан бастап бастапқы тұрғын үйге алғаш рет 16% мөлшеріндегі ҚҚС енгізілді, бұл бағаға қосымша қысым жасап отыр. Сонымен қатар нарық жоғары ипотекалық мөлшерлемелермен бетпе-бет келіп отыр, ал БЖЗҚ қаражатын мерзімінен бұрын пайдалану әсері біртіндеп әлсіреуде.
Қазіргі таңда дәл осы факторлар тұрғын үй нарығына университеттердің ықтимал көшуінен әлдеқайда күшті әсер етуде.
Бұл өзгерістер қашан байқалуы мүмкін? Егер уақыт көкжиегі тұрғысынан бағаласақ, алдағы бір-екі жылда айтарлықтай өзгерістер күтуге негіз жоқ.
Ал орта мерзімді кезеңде – үш-бес жылдан кейін жағдай өзгеруі мүмкін. Егер бірнеше жоғары оқу орны талқылаудан нақты кампус құрылысына көшсе, нарық оған бірден жауап бере бастайды.
Қазіргі университеттер орналасқан аудандарда студенттік жалға беру нарығына сұраныс төмендеуі мүмкін. Ал болашақ редевелопментке арналған жер телімдерінің құны, керісінше, өсе бастайды.
Ұзақ мерзімді перспективада жобаның сәтті жүзеге асуы бүкіл агломерацияның кеңістіктік құрылымын өзгертуі мүмкін. Алматы қалалық ортаны жаңартуға қосымша мүмкіндік алады, ал Алатау дербес экономикалық өсу орталығына айналу мүмкіндігіне ие болады.
Дегенмен басқа сценарий де бар. Әзірге көшетін жоғары оқу орындарының нақты тізімі де, көшу мерзімдері де, жобаның жария қаржылық моделі де бекітілген жоқ.
Сонымен қатар көптеген университеттер көшуге асықпауы мүмкін, өйткені олар үшін қалалық инфрақұрылымға жақындық пен студенттерге қолайлылық маңызды.
Сондықтан бүгінгі күні міндетті көшу туралы емес, жүзеге асуы мемлекет шешімдеріне, қаржыландыруға және білім беру ұйымдарының өздерінің дайындық деңгейіне байланысты болатын ұзақ мерзімді даму сценарийі туралы айтқан дұрыс.
«24KZ» Telegram-арнасына жазылыңыз
Тегтер #Алматы #тұрғын үй нарығы #экономика #24жаңалықтар #24KZPhone: +7 (7172) 757 485
E-Mail: 24kz@khabar.kz