2019–2026 жылдары Қазақстанда ауыл шаруашылығы өнімінің жалпы көлемі 1,9 есе өсіп, 9,8 трлн теңгеге жетті. Осы кезеңде азық-түлік өндірісі, агроөнеркәсіп кешеніне салынған инвестиция және ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспорты да артты, деп хабарлайды «24KZ».
Соңғы жеті жылда еліміздің агроөнеркәсіп кешенінде өндіріс көлемі ұлғайып, өнімді қайта өңдеу бағыттары дамыды. Бұл өсім өсімдік және мал шаруашылығында ғана емес, өнімді өңдеу бағытында да байқалады. Мемлекет басшысының ауыл шаруашылығы өнімінің көлемін екі есе арттыру жөніндегі тапсырмасы аясында өндірісті жаңғырту, қаржыландыруды жетілдіру және заманауи технологияларды енгізу жұмыстары жүргізіліп жатыр.
Өсімдік шаруашылығы мен азық-түлік өндірісі өсті
Соңғы жеті жылда өсімдік шаруашылығы өнімінің көлемі 2,8 трлн теңгеден 5,9 трлн теңгеге дейін өсті. Ал мал шаруашылығындағы өнім көлемі 2,3 трлн теңгеден 3,8 трлн теңгеге жетті.
Отандық шикізатты өңдеу де кеңейіп келеді. Азық-түлік өндірісі 1,7 трлн теңгеден 4 трлн теңгеге дейін ұлғайса, сусындар өндірісі 398 млрд теңгеден 1 трлн теңгеге жетті. Бұл ауыл шаруашылығы өнімін бастапқы күйінде сатумен шектелмей, одан дайын өнім шығарудың маңызы артып келе жатқанын көрсетеді.
Қазақстандық өнімнің сыртқы нарықтағы саудасы да кеңейді. Ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспорты 2019 жылғы 3,3 млрд АҚШ долларынан 2026 жылы 7 млрд АҚШ долларына дейін өсті. Экспорт көлемін одан әрі ұлғайту үшін өнім сапасын арттыру, өңдеу кәсіпорындарын дамыту және жаңа нарықтарға шығу маңызды.
Инвестиция мен еңбек өнімділігі өсті
Ауыл шаруашылығына салынған инвестиция көлемі жеті жылда 495 млрд теңгеден 1,2 трлн теңгеге дейін артты. Осы кезеңде еңбек өнімділігі 2,5 есе өсіп, бір жұмыскерге шаққанда 6,2 млн теңгеге жетті. Сала қызметкерлерінің орташа айлық жалақысы да 115,4 мың теңгеден 320,8 мың теңгеге дейін ұлғайды.
Ендігі мәселе — инвестицияны көбейтумен қатар, оның қайтарымын арттыру. Ол үшін шаруашылықтарды заманауи техникамен жабдықтау, өндіріс үдерістерін жетілдіру және жер мен су ресурстарын тиімді пайдалану қажет.
Мал басы көбейді
2019–2026 жылдары ірі қара саны 10,8%-ға өсіп, 8,2 млн басқа жетті. Қой мен ешкі саны 20,7 млн басқа, ал құс саны 49,1 млн басқа дейін ұлғайды.
Бұл кезеңдегі ең жоғары өсім жылқы шаруашылығында тіркелді: жылқы саны 2,9 млн-нан 4,6 млн басқа дейін көбейіп, 58,6%-ға артты.
2026 жылғы 1 қыркүйектегі дерек бойынша, елімізде 9 млн бас ірі қара, 23,3 млн бас қой мен ешкі, 4,9 млн жылқы және 310,9 мың түйе болған. Құс саны 47,8 млн басты құрады.
Ал биылғы қаңтар–тамыз айларында 1,2 млн тонна ет өндіріліп, 2,7 млн тонна сүт сауылды. Бұдан бөлек, 3,2 млрд дана жұмыртқа алынды. Ендігі кезекте малдың өнімділігін арттыру, асыл тұқымды мал шаруашылығын дамыту және жемшөп қорын нығайту маңызды.
Биылғы өсім де оң динамиканы көрсетіп отыр
2026 жылдың қаңтар–тамыз айларында ауыл шаруашылығы өнімінің жалпы көлемі 4,4 трлн теңгеге жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 5,2%-ға өсті. Мал шаруашылығы өнімінің көлемі 4,1%-ға артып, 2,8 трлн теңгені құрады. Ал өсімдік шаруашылығындағы нақты көлем индексі 107,3% болды.
2025 жылдың қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығы өнімінің нақты көлем индексі 105,9%-ды құраған. Оның ішінде өсімдік шаруашылығында 107,5%, мал шаруашылығында 103,2% тіркелді.
Ендігі міндет — өнімді көбейтіп қана қоймай, тиімділікті арттыру
Агроөнеркәсіп кешенінің алдағы дамуы өндіріс көлемімен қатар, өнімді өңдеу деңгейіне, технологиялық жаңғыртуға және ресурстарды тиімді пайдалануға байланысты. Су үнемдеу әдістерін енгізу, аграрлық ғылым жетістіктерін өндіріске қолдану және егіс алқаптарының құрылымын оңтайландыру шаруашылықтардың тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Ал дайын өнім шығаруды кеңейту мен жаңа экспорттық нарықтарды игеру қазақстандық өндірушілердің мүмкіндігін арттырады. Осылайша, ауыл шаруашылығының дамуы өнім көлемін ұлғайтумен шектелмей, отандық шикізаттан қосылған құны жоғары өнім өндіруге де бағытталып отыр.
«24KZ» Telegram-арнасына жазылыңыз
Тегтер #24KZ #24жаңалықтар #АШМ #ауыл шаруашылығы #7жылPhone: +7 (7172) 757 485
E-Mail: 24kz@khabar.kz