Қазан айында Қазақстанда ірі тұрғын үй кешендеріне өрт сөндіру техникасының кіріп-шығуына қатысты жаңа талаптар күшіне енді. Бұл ережелер тұрғындардың қауіпсіздігін арттыруға бағытталған. Алайда олар тұрғын үй кешендерінің жоспарлануына, құрылыс салушылардың шығындарына және тұрғын үйлерді күтіп-ұстау құнына әсер етуі мүмкін, деп хабарлайды «24KZ».
Құрылыс нарығын қандай өзгерістер күтіп тұрғанын және пәтер сатып алушылар неге назар аударуы керектігін Qazaq Expert Club-тың құрылыс саласындағы сарапшысы Диляра Сейітнұрова түсіндіреді.
Құрылыс нормаларында не өзгерді?
Жаңа талаптарға сәйкес, 200-ден астам пәтері бар көппәтерлі тұрғын үй нысандарында өрт сөндіру техникасына арналған бір-бірінен тәуелсіз екі кіреберіс жол болуы тиіс.
«Алайда пәтер саны 400-ден аспайтын нысандарда бірнеше шарт бір мезгілде орындалса, өрт сөндіру техникасына арналған бір кіреберіс жолға рұқсат етіледі. Мысалы, стилобатпен біріктірілген ғимараттың биіктігі 50 метрден аспауы керек, тұрғын үй бөлігінің әр қабатындағы дәліздер түтінге қарсы желдету жүйесімен жабдықталуы тиіс. Ал эвакуация жолдарындағы есіктерге олардың ашық немесе жабық екені туралы ақпаратты өрт сөндіру бекетіне жеткізетін магниттік-контактілі сигнализаторлар орнатылуы қажет».
Сарапшының айтуынша, ғимараттың биіктігіне қатысты да ерекшелік қарастырылған. Егер барлық пәтердің терезелері сыртқы өрт сөндіру техникасы кіретін жолға қараса немесе барлық пәтердің терезелері ғимараттың екі жағына да шығатын болса, рұқсат етілген биіктік 75 метрге дейін ұлғайтылады.
Ал 400-ден астам пәтері бар нысандарға бұл ерекшелік қолданылмайды: қандай техникалық шешімдер қарастырылғанына қарамастан, өрт сөндіру техникасына арналған екі тәуелсіз кіреберіс жол міндетті түрде болуы тиіс.
Құрылыс салушылар неге жоспарлауды қайта қарауға мәжбүр болады?
Соңғы жылдары ірі тұрғын үй кешендерінің басты артықшылықтарының біріне жабық аулалар айналды. Құрылыс салушылар шлагбаумы бар бір кіреберіс, бейнебақылау жүйесі мен жерасты паркингін қарастырып, бос қалған аумақты көгалдандыруға және балалар алаңдарын орналастыруға пайдаланады.
Жаңа талаптар бұл тәсілді өзгертуі мүмкін. Өйткені өрт сөндіру техникасына арналған екі бөлек кіреберіс жол көше-жол желісінен тұрғын үй аумағына тәуелсіз кіру мүмкіндігін қамтамасыз етуді талап етеді.
«Алматыда іс жүзінде тек бір көшеге ғана шығатын жер телімдері аз емес. Екінші жағында көрші жер телімі, қоршау немесе жеке тұрғын үйлер орналасуы мүмкін. Тіпті екінші кіреберісті техникалық тұрғыдан жасауға мүмкіндік болған күннің өзінде, оған арналған орын көбіне паркингке кіретін жолмен немесе трансформаторлық қосалқы станциямен қамтылып қойған», – деп түсіндіреді сарапшы.
Сейтнурованың айтуынша, мұндай жағдайда құрылыс салушылар бірнеше нұсқаны қарастыруға мәжбүр болады. Біріншісі – пәтер санын жаңа талаптар қолданылмайтын деңгейге дейін азайту. Екіншісі – әр кезеңге қойылатын нормативтік талаптарды ескере отырып, жобаны құрылыстың жеке кезеңдеріне бөлу.
«Үшінші нұсқа – нысанның сипаттамалары ерекшелікті қолдануға мүмкіндік берсе, белгіленген жеті шарттың барлығын орындап, өрт сөндіру техникасына арналған бір кіреберіс жолды сақтау. Алайда бұл қосымша техникалық шешімдерді және сәйкесінше қосымша шығындарды талап етеді. Сондықтан өрт сөндіру техникасының кіреберіс жолдары мәселесін жобалау аяқталғаннан кейін емес, тұрғын үй кешенінің тұжырымдамасын әзірлеу кезеңінде-ақ ескеру қажет».
Жаңа талаптар тұрғын үй бағасына қалай әсер етуі мүмкін?
Сарапшының пікірінше, жаңа ережелер сатылатын пәтерлердің жалпы ауданының міндетті түрде қысқаруына әкелмейді. Ғимараттың қабат саны мен құрылыс салынатын аумақтың көлемі тек өрт сөндіру техникасына арналған жолдарға қойылатын талаптармен емес, қала құрылысы регламенттерімен де анықталады. Алайда өзгерістер үй маңындағы аумақты ұйымдастыруға әсер етуі мүмкін.
Қосымша кіреберіс жолға бастапқыда қонақтарға арналған автотұрақ, көгалдандыру, абаттандыру немесе бірінші қабаттардағы коммерциялық үй-жайлар үшін жоспарланған кеңістік қажет болуы мүмкін.
Мысалы, Сейтнурованың айтуынша, көлемі 15×15 метр болатын бұрылу алаңы 225 шаршы метр жерді алып жатыр. Бұл аумақ өрт сөндіру техникасының еркін маневр жасауы үшін үнемі бос тұруы тиіс.
Сонымен қатар қосымша шығындар тек құрылыс кезеңінде ғана емес, тұрғын үй пайдалануға берілгеннен кейін де туындауы мүмкін.
«Стилобатқа шығатын жолды жылыту жүйесі суық мезгілде электр энергиясын тұтынады. Эвакуациялық есіктердегі магниттік-контактілі сигнализаторлар тиісті бақылау жүйесінің болуын және өрт сөндіру бекетінің жұмысын талап етеді. Бұл жабдықтарды орнатуға жұмсалатын бастапқы шығындар ғана емес, оларды кейін күтіп-ұстауға кететін тұрақты шығындар да бар», – деп түсіндіреді сарапшы.
Оның айтуынша, мұндай шығындар ақыр соңында меншік иелерінің мүлік иелерінің бірлестігіне (МИБ) төлейтін төлемдеріне әсер етуі мүмкін. Тағы бір мәселе – құрылыс салушылар қосымша шығындарды шаршы метр бағасын көтеру арқылы өтей ала ма?
«Нарық өсіп жатқан кезде қосымша шығындарды тұрғын үй бағасына енгізу оңайырақ. Бірақ қазір нарықтағы мәмілелер саны бір жыл бұрынғыдан 14,3%-ға аз. Мұндай жағдайда бағаны көтеру мүмкіндігі шектеулі. Сондықтан компаниялар жобаның басқа элементтерінен үнемдеудің жолдарын іздей бастауы мүмкін», – деп есептейді Сейітнұрова.
Сараптамадан өтіп жатқан жобалардың жағдайы не болады?
«Ең күрделі жағдай 1 қазанда сараптамадан өтіп жатқан, бірақ әлі қорытынды алмаған жобаларға қатысты туындауы мүмкін. Бұйрықта мұндай нысандарға қатысты жеке түсіндірме жоқ. Бұл талаптарды әртүрлі түсіндіру және біркелкі емес тәсілдерді қолдану қаупін тудырады», – дейді сарапшы.
Оның пікірінше, мұндай белгісіздікті болдырмау үшін келісудің әртүрлі кезеңіндегі жобаларға жаңа талаптарды қолданудың бірыңғай тәртібін белгілейтін өтпелі ережелер қажет.
«Мәселе қауіпсіздік талаптарынан бас тартуда емес. Құрылыс нарығының қатысушылары әзірленіп қойған жобаларға қандай ережелер қолданылатынын және қандай жағдайда оларды түзету қажет болатынын алдын ала білгені дұрыс», – деп толықтырды Сейітнұрова.
Пәтер сатып алушылар неге назар аударуы керек?
Өзгерістер құрылыс салушыларға ғана емес, салынып жатқан тұрғын үй кешендерінен пәтер сатып алушыларға да қатысты.
Сарапшы мәміле жасамас бұрын үш мәселені нақтылауға кеңес береді: құрылыстың тиісті кезеңі бойынша сараптаманың оң қорытындысы алынған күнді, осы кезеңдегі пәтерлер санын, сондай-ақ жобада қарастырылған өрт сөндіру техникасына арналған кіреберіс жолдардың санын.
«Бір ғана кіреберіс жолдың болуы өздігінен талаптардың бұзылғанын білдірмейді. Мысалы, 390 пәтері бар нысан үшін мұндай нұсқаға рұқсат етілуі мүмкін, бірақ ол үшін белгіленген жеті шарттың барлығы орындалуы тиіс. Жеті талаптың үшеуін немесе төртеуін орындау ерекшелікті қолдануға құқық бермейді», – деп түсіндіреді Сейітнұрова.
Сөз соңында сарапшы өрт сөндіру техникасының тұрғын үйлерге әртүрлі жағынан кіру мүмкіндігін қамтамасыз ету талабы негізді екенін атап өтеді. Бұл әсіресе қыс мезгілінде маңызды, өйткені қар мен көктайғақ арнайы техниканың тұрғын үй кешенінің аумағында қозғалуын қиындатуы мүмкін.
Алайда жаңа нормалардың тиімділігі олардың мазмұнына ғана емес, іс жүзінде қаншалықты дәйекті қолданылатынына да байланысты болады.
Тегтер #Қазақстан #құрылыс #өрт қауіпсіздігі #24жаңалықтар #24KZPhone: +7 (7172) 757 485
E-Mail: 24kz@khabar.kz