2026 жылғы қыркүйекте Салық кодексіне енгізілетін түзетулер жобасы қоғамдық талқылауға шығарылды. Олардың бір бөлігін 2027 жылдан бастап енгізу ұсынылып отыр, деп хабарлайды 24KZ.
Бизнес пен банктер үшін не өзгеруі мүмкін?
Жаңа Салық кодексі салықтық әкімшілендіру тәсілін қазірдің өзінде өзгертті: МКК банктерден, интернет-платформалардан және нарықтың басқа қатысушыларынан мәлімет алады. Енді қолданыстағы бақылау тетіктерін кеңейтіп, банктер мен цифрлық платформаларға қосымша міндеттер жүктеу ұсынылып отыр.
Түзетулердің бірі өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға қатысты. Қазір интернет-платформалар арқылы жұмыс істеген кезде олардың міндеттемелерінің бір бөлігін салық агенті – платформа операторы орындайды. Жоба бұл тетікке банктерді де қосуды ұсынады. Егер өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам орындаған жұмысы немесе көрсеткен қызметі үшін төлемді қолма-қол ақшасыз алса, банк тиісті салықтар мен әлеуметтік төлемдерді ұстап қалып, аударатын болады. Нәтижесінде өзін-өзі жұмыспен қамтыған адамға төлемдердің аз бөлігін өз бетінше жүргізуге тура келеді, ал төлем мерзімін өткізіп алу қаупі төмендейді.
Өзгерістер интернет-платформалар арқылы жүргізілетін саудаға да қатысты болады. Егер шетелдік сатушы тауарын қазақстандық сатып алушыға Қазақстан резиденті болып табылатын платформа арқылы сатса, жоба ҚҚС төлеу міндетін осы платформаға жүктеуді ұсынады. Осындай норма электрондық қызметтерге де қарастырылған.
Бұл қазақстандық және шетелдік сатушылар арасындағы салық салудағы айырмашылықты азайтуы мүмкін. Сонымен қатар шетелдік сатушылардың кейбір тауарлары қосымша шығындар бағаға енгізілген жағдайда қымбаттауы ықтимал.
Тағы бір түзету банктік ақпаратқа қатысты. Салық кодексінде белгіленген негіздер болған жағдайда МКК бизнестің шоттары, ондағы қалдықтар және ақша қозғалысы туралы мәліметтерді қазірдің өзінде сұрата алады. Екі ай ішінде өтелмеген берешек бойынша жоба мұндай сұрау салу шегін 2 500 АЕК-тен 45 АЕК-ке дейін төмендетуді ұсынады. Тетіктің өзі өзгермейді, бірақ енді ол берешек сомасы едәуір аз болған жағдайда да қолданылуы мүмкін.
Онлайн-сатушылар үшін бақылаудың жаңа құралы да қарастырылған. Қазір Салық кодексінің 89-бабы белгіленген жағдайларда шетелдік компаниялардың интернет-ресурстары мен платформаларына қолжетімділікті шектеуге мүмкіндік береді. Жоба 89-1-бапты қосуды ұсынады: егер сатушы салық органының белгілі бір хабарламасын орындамаса, МКК интернет-ресурс немесе платформа арқылы сатуды тоқтата тұру туралы шешім қабылдай алады. Бұл шешімді интернет-ресурстың немесе платформаның иесі орындауға тиіс болады. Жаңа норма тек шетелдік сатушылармен шектелмейді.
Электрондық шот-фактураларды жазып беруді тоқтата тұру негіздерін де кеңейту ұсынылады. Мұндай шара Салық кодексінде қазірдің өзінде бар; жоба оған, атап айтқанда, белгіленген шектен асатын және алты айдан астам уақыт бойы өтелмеген берешекті қосуды ұсынады.
Бизнес үшін бұл жойылмаған бұзушылықтар мен қарыздардың күнделікті жұмысқа тезірек әсер етуі мүмкін екенін білдіреді. ЭШФ жазып беруді тоқтата тұру мәмілелерді рәсімдеуді қиындатады, ал 89-1-бап бойынша қабылданған шешім онлайн-сатылымдарды уақытша тоқтатуы мүмкін.
Жобада жеңілдетулер де бар. ЖК қызметін тоқтату туралы жеке өтінішті алып тастау, көзделген жағдайларда мемлекеттік бажды өтінішсіз қайтару, ал өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың кейбір төлемдерін банктер арқылы ұстап қалып, аудару ұсынылады.
МКК әртүрлі дереккөздерден көбірек ақпарат алған сайын бизнес үшін есеп жүргізу, ЭШФ, банктік операциялар мен интернет-платформалардағы деректердің өзара сәйкестігін бақылау маңызды бола түседі. Сәйкессіздіктер салықтық тексеруге дейін-ақ анықталуы мүмкін.
Осылайша, жоба бір жағынан салық төлеушілердің күнделікті рәсімдерінің бір бөлігін қысқартса, екінші жағынан бизнес операцияларына бақылауды күшейтеді. Әзірге түзетулер қаралып жатыр, сондықтан олардың мазмұны мен күшіне ену мерзімдері әлі де өзгеруі мүмкін.
Автор: Раушан Тасшоинова, Qazaq Expert Club сарапшысы, салық консультанты
Тегтер #24жаңалықтар #24KZ #салық #маркетплейсPhone: +7 (7172) 757 485
E-Mail: 24kz@khabar.kz