Өзгенің несиесі мойныңызға ілінуі мүмкін: Қазақстандықтарға маңызды ескерту

Қазақстанда несие бойынша теңтөлеуші болуға келіскен азаматтар негізгі қарыз алушы төлемді тоқтатқан жағдайда, бүкіл берешекті өз мойнына алуға мәжбүр болады. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі  азаматтарды несие бойынша ортақ жауапкершілік алудың басты тәуекелдері туралы ескертті, деп хабарлайды «24KZ».

Агенттіктің мәліметінше, банктік келісімшартқа қол қойған кепілгер негізгі қарыз алушымен бірдей толық әрі тең жауапкершілікті арқалайды. Егер негізгі борышкер төлем жасай алмаса, банк қарызды толығымен немесе бөліп жабуды тікелей теңтөлеушіден талап етуге құқылы.

Мұндай жағдайда қаржы ұйымы заңда көзделген барлық шараларды қолдануы мүмкін: шоттардан ақшаны өндіріп алу, сотқа жүгіну және теңтөлеушінің мүлкін, соның ішінде жылжымайтын мүлкін өндіріске бағыттау. Яғни, банк үшін  несиені өз атына рәсімдеген адаммен бірдей борышкер болып саналады.

Мамандар теңтөлеушіні кепілгермен (кепілдік берушімен) шатастырмау керектігін баса айтады. Кепілгер банк алдында тек кепілдік шартта көрсетілген шекте тауарлық немесе қаржылық жауапкершілік тартса, теңтөлеушінің жауапкершілігі бүкіл несие сомасына немесе оның қалдығына толық таралады.

Әдетте банктер несие беру шешімін қабылдағанда екі тараптың да табысын бірге есептейді. бұл қарыз жүктемесінің коэффициентін (айлық табыстың 50 пайызынан аспауы тиіс) есептеу үшін қажет. Сол себепті келісімшартқа қол қоймас бұрын оның шарттарын мұқият зерттеп, өзінің қаржылық мүмкіндігін дұрыс бағалауға кеңес береді.

Елдегі несиелік жағдай да күрделі күйінде қалып отыр. Үстіміздегі жылдың 1 маусымындағы жағдай бойынша, екінші деңгейлі банктерде халықтың мерзімі өткен қарыз көлемі 1,1 триллион теңгеге жеткен. Бұл жыл басымен салыстырғанда 15,8 пайызға, ал өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 45,9 пайызға жоғары.

Мемлекет азаматтардың шамадан тыс несие алуын шектеу үшін тұтынушылық заемын беру шарттарын қиындатып жатыр. Сонымен қатар, жақында күшіне енген бастамалардың бірі – 1 мың АЕК-тен (4,3 миллион теңгеден) асатын несие рәсімдеу кезінде жұбайының міндетті жазбаша келісімін талап ету болып табылады.